مهندسین جوان

براي يك طراح مكررا لازم ميشود كه قدرت را از يك شفت به شفت ديگري منتقل كند بطوريكه نسبت سرعت دوراني  معيني بين دو شفت مذكور حفظ شود . همجنين ممكن است يك حركت زاويه اي مشخص لازم بشود.

سيستمهاي چرخدنده اي  گوناگوني جهت تامين اين هدف طراحي و ساخته شده اند كه بطور بي صدا وبا افت اصطكاكي خيلي كمي كار ميكنند .

براي اينكه چرخدنده ها به نرمي و بدون نوسان كار كنند به دندانه هاي آنها شكل هندسي مخصوصي مي دهند .نسبتهاي دندانه چرخدنده و همچنين اندازه هاي دندانه هاي آن آستاندارد شده اند. اين كار باعث تسهيل محاسبات طراحي و همچنين كاهش تعداد ابزار لازمه (تيغ فرزها) به حداقل مقدار خود مي گردد.براي ساخت چرخدنده ها بايد از موادي استفاده كرد كه استحكام و مقاومت در برابر خستگي و سايش آنها مناسب باشد .

انواع چرخدنده ها عبار تند از :

1- چرخدنده هاي صاف يا ساده:براي انتقال حركت از يك ميل محور به ميل محور موازي با آن بكار مي روند و دندانه هاي آنها با محورشان موازي است.

2- چرخدنده هاي مارپيچ: دنده هاي كجي نسبت نسبت به محور دوران چرخدنده دارند . اين چرخدندها را ميتوان براي همان كاربرد  چرخدنده هاي صاف بكار برد ولي مانند انها پر سرو صدا نيستند زيرا درگيري دنده ها بتدريج رخ مي دهد.

3- چرخدنده هاي مخروطي :دنده هايي روي سطوح مخروطي دارند و بيشتر براي انتقال حركت ميل محور هاي متقاطع بكار ميروند.

4- نوع چهارم از انواع اصلي چرخدنده ها حلزون و چرخ حلزون مي باشند.

 يك رشته چرخدنده تركيبي است از دو چرخدنده درگير جهت انتقال حركت از شفتي به شفت ديگر.

رشته چرخدنده هاي معمولي آنهايي هستند كه محورشان نسبت به بدنه ثابت بوده و حركتي ندارند اين رشته ها به دو قسمت ساده و مركب تقسيم ميگردند.

يك رشته چرخدنده ساده رشته اي است كه هر شفت آن داراي يك چرخدنده باشد

نسبت سرعت زاويه اي هر جفت چرخدنده درگير برابر نسبت عكس تعداد دندانه هاي آنها ميباشد بنابراين

سرعت زاويه اي   برابر است با  ونسبت سرعت يك رشته چرخدنده

آخرين چرخدنده آن

رشته چرخدنده خورشيدي يا اپي سيكليك:

در اين رشته چرخدنده ها محورهاي يك و يا چند چرخدنده آنها نسبت به بدنه متحرك ميباشد چرخدنده وسط به چرخدنده خورشيدي و آن چرخدنده ها كه داراي محور هاي متحرك ميباشند به چرخدنده هاي اقماري موسو م ميباشند.مانن شكل داده شده ما در اين آزمايش يك رشته چرخدنده خورشيدي يا چرخدنده هاي اقماري به تعداد 3 تا در مورد وابستگي و ارتبط دورهاي آنها بررسي مي كنيم.

شكل چرخدنده آزمايش شده

اثرات آنرا روي A دو  رشته چرخدنده نشان داده شده ابتا ميخواهيم با گردش محرك

 و بازو برري كنيم CوBچرخدنده هاي

 ثابت باشد داريم:Cاگر

دور مثبت پادساعتگرد.

     بازو هر كدام داراي علامت يكسان A  از آنجا كه دورها ي حاصله براي چرخدنده

مي باشند شفتهاي محرك و متحرك هر دو در يك جهت دوران مي كند.

حال در رشته چرخدنده هاي نشان داده شده موردي را بررسي مي كنيم كه در آن

 محرك باشد.Aبازو ثابت باشد و چرخدنده

 ثابت باشد و بازو يك دور بزند Aو بالاخره موردي را بررسي ميكنيم كه